ADENOID CZYLI TRZECI MIGDAŁEK

utworzone przez | 24 lipca 2018

Co to jest trzeci migdałek i gdzie się znajduje?
Migdałek gardłowy zwany trzecim jest zbudowany z tkanki limfatycznej zawierającej komórki niszczące drobnoustroje oraz produkującej m.in. przeciwciała. Wraz z migdałami podniebiennymi oraz innymi, mniejszymi skupiskami tkanki limfatycznej stanowi barierę ochronną organizmu, tworząc tzw. pierścień chłonny gardłowy. Trzeci migdałek znajduje się w nosowej części gardła. Jest nie widoczny nawet przy szeroko otwartych ustach.

Jaka jest funkcja i rola trzeciego migdałka?

Adenoid należy do bardzo rozległego w organizmie dziecka układu immunologicznego. Skupiska limfocytów, monocytów, komórek plazmatycznych, z których zbudowany jest trzeci migdałek, spełniają rolę ‘’pierwszej linii obrony’’ w niepożądanych kontaktach z czynnikami zakażenia.

Co to jest przerost trzeciego migdałka? Czy jest on groźny?

Migdałki są z reguły większe u dzieci (1-5 r. ż.) niż u dorosłych. W okresie pokwitania następuje ich powolne obkurczanie się aż do zaniku. Zdarza się jednak, że migdałek gardłowy zamiast zmniejszyć się i spłaszczyć rozrasta się-(tzw. nadmierny rozrost tkanki adenoidalnej w części nosowej gardła). Sprzyjać temu mogą powtarzające się anginy, przebyte choroby zakaźne: odra oraz płonnica, ale obserwuje się też rodzinne występowanie tego schorzenia bez wyraźnej przyczyny. Przerost migdałka gardłowego prowadzi do wielu niekorzystnych zmian. Znajdując się w tylnej ścianie nosogardzieli i powiększając się stale lub okresowo upośledza jego drożność, co objawia się zaburzeniami w oddychaniu przez nos (dziecko oddycha przez usta, chodzi z otwarta buzią) oraz chrapaniem podczas snu. Oddychanie przez usta powoduje, że dziecko wdycha suche i zimne powietrze (w jamie nosa powietrze jest nawilżane i ogrzewane), przez co łatwiej dochodzi do infekcji w obrębie górnych dróg oddechowych. Powiększony adenoid uciska na znajdującą się w pobliżu ujścia trąbkę słuchową. Jej zamknięcie powoduje blokadę naturalnej drogi upowietrznienia jam bębenkowych oraz ewakuacji powstającej tam wydzieliny. Zaburzenia te objawiają się nawracającymi wyciekowymi zapaleniami uszu, przewlekłym zaleganiem płynu w jamach bębenkowych oraz wynikającym z tego niedosłuchem przewodzeniowym.

ADENOID CZYLI TRZECI MIGDAŁEK

Co to jest trzeci migdałek i gdzie się znajduje?
Migdałek gardłowy zwany trzecim jest zbudowany z tkanki limfatycznej zawierającej komórki niszczące drobnoustroje oraz produkującej m.in. przeciwciała. Wraz z migdałami podniebiennymi oraz innymi, mniejszymi skupiskami tkanki limfatycznej stanowi barierę ochronną organizmu, tworząc tzw. pierścień chłonny gardłowy. Trzeci migdałek znajduje się w nosowej części gardła. Jest nie widoczny nawet przy szeroko otwartych ustach.

Jaka jest funkcja i rola trzeciego migdałka?
Adenoid należy do bardzo rozległego w organizmie dziecka układu immunologicznego. Skupiska limfocytów, monocytów, komórek plazmatycznych, z których zbudowany jest trzeci migdałek, spełniają rolę ‘’pierwszej linii obrony’’ w niepożądanych kontaktach z czynnikami zakażenia.

Co to jest przerost trzeciego migdałka? Czy jest on groźny?

Migdałki są z reguły większe u dzieci (1-5 r. ż.) niż u dorosłych. W okresie pokwitania następuje ich powolne obkurczanie się aż do zaniku. Zdarza się jednak, że migdałek gardłowy zamiast zmniejszyć się i spłaszczyć rozrasta się-(tzw. nadmierny rozrost tkanki adenoidalnej w części nosowej gardła). Sprzyjać temu mogą powtarzające się anginy, przebyte choroby zakaźne: odra oraz płonnica, ale obserwuje się też rodzinne występowanie tego schorzenia bez wyraźnej przyczyny. Przerost migdałka gardłowego prowadzi do wielu niekorzystnych zmian. Znajdując się w tylnej ścianie nosogardzieli i powiększając się stale lub okresowo upośledza jego drożność, co objawia się zaburzeniami w oddychaniu przez nos (dziecko oddycha przez usta, chodzi z otwarta buzią) oraz chrapaniem podczas snu. Oddychanie przez usta powoduje, że dziecko wdycha suche i zimne powietrze (w jamie nosa powietrze jest nawilżane i ogrzewane), przez co łatwiej dochodzi do infekcji w obrębie górnych dróg oddechowych. Powiększony adenoid uciska na znajdującą się w pobliżu ujścia trąbkę słuchową. Jej zamknięcie powoduje blokadę naturalnej drogi upowietrznienia jam bębenkowych oraz ewakuacji powstającej tam wydzieliny. Zaburzenia te objawiają się nawracającymi wyciekowymi zapaleniami uszu, przewlekłym zaleganiem płynu w jamach bębenkowych oraz wynikającym z tego niedosłuchem przewodzeniowym.

Objawy przerostu trzeciego migdałka:

  • Trudności w oddychaniu nosem, katar,
  • Dziecko oddycha ustami, chodzi z otwarta buzią,
  • Chrapie w nocy, niespokojny płytki sen, często budzi się,
  • Dziecko nie jest wypoczęte pomimo długiego snu. Skutkiem tego jest przewlekłe zmęczenie, opóźnienie rozwoju fizycznego czasem słabe postępy w nauce. Bardzo niepokojące dla rodziców są bezdechy w czasie snu, które powodują niedotlenienie rozwijającego się organizmu.
  • Upośledzenie słuchu- spowodowane zablokowaniem ujść gardłowych trąbek słuchowych .Niedosłuchowi towarzyszą nawracające zapalenia ucha środkowego.
  • Nieprawidłowa wymowa spowodowana niedrożnym nosem• Wada zgryzu –oddychanie przez usta prowadzi do opadania i cofania się żuchwy oraz zmiany rysów twarzy.Podstawowe badania jakie można wykonać do oceny wielkości migdałka to: obserwacja za pomocą lusterka, zdjęcie rentgenowskie oraz endoskopia.

 

Jakie są formy leczenia powiększonego migdałka?

Po stwierdzeniu przerostu o formie leczenia najlepszej dla dziecka powinien zadecydować lekarz. Czasami rozpoczyna się od tzw. leczenia zachowawczego polegającego na podaniu leków o działaniu przeciwzapalnym i/lub przeciw histaminowym oraz poprzez okresowe stosowanie różnych form szczepionek podnoszących odporność organizmu na infekcje górnych dróg oddechowych. Jeżeli ta form leczenia nie daje oczekiwanych rezultatów stosuje się zabieg operacyjny zwany adenotomią. W znieczuleniu ogólnym lub miejscowym usuwa się powiększony migdał.

Czy operacja jest zawsze dla dziecka korzystna? Czy wycięty migdałek może odrosnąć?

Według lekarzy jeżeli patologiczny przerost adenoidu był przyczyną wielu niedomagań, to usunięcie tkanki blokującej nos dziecka od miesięcy lub nawet lat przywraca prawidłową drożność nosa, oddech staje się cichy i spokojny zwłaszcza podczas snu. Ustępują męczące objawy takie jak katar, bóle głowy, kaszel poranny, nieprzyjemny zapach z ust itp. Wyraźnie zmniejsza się ryzyko zachorowania na zapalenie ucha środkowego czy zatok przynosowych. Należy jednak pamiętać ze zabieg adenotomii nie polega na wycięciu wszystkich komórek migdała tylko na usunięciu przeszkadzającego nadmiaru tkanki adenoidalnej. W rzadkich przypadkach pozostała niewielka ilość tkanki na skutek silnej stymulacji (infekcji górnych dróg oddechowych) może przerosnąć i wymagać powtórnego usunięcia tzw. readenomii. Podsumowując nie należy bagatelizować objawów, które mogą sugerować powiększenie migdałka gardłowego, gdyż niewłaściwe postępowanie może doprowadzić do trwałych powikłań.

Zobacz również

Oprócz rozbudowanej bazy wiedzy logopedycznej warto odwiedzić encyklopedię nomenklatury używanej w logopedii. Ponadto prowadzimy cykliczne szkolenia dla profesjonalistów oraz blog dla rodziców. Szczególnie zapraszamy do publikacji fachowych oraz bazy poradni i specjalistów związanych z logopedią.

MENU