Snoezelen w terapii dzieci z dysfunkcjami emocjonalnymi i zaburzeniami zachowania

utworzone przez | 15 lipca 2018

Snoezelen jest idealnym miejscem do zajmowania się dziećmi, które są obciążone różnego rodzaju problemowymi zachowaniami. Praktycy Reformowanego Snoezelen zalecają, aby w przypadku tych uczestników wyjściowym kolorem Sali Doświadczania Świata była biel, a początkowy zakres stymulujących bodźców był minimalistyczny. Niewątpliwie większość dzieci określanych jako „problemowe” pochodzi z rodzin dysfunkcyjnych. Rodzice często okazują się niewydolni wychowawczo i nie wywiązują się ze swoich obowiązków. W takich domach nie ma się gdzie schronić przed nawałem chaotycznych bodźców atakujących wzrok, słuch, węch, dotyk.

Sala Doświadczania Świata, jako spokojne, surowe, czyste wnętrze, ma stanowić zupełnie inny świat. Dzieci po krótkim czasie zaczynają rozumieć, że tu obowiązują inne reguły. W Sali Doświadczania Świata dziecko łatwiej będzie zachęcić do posłuchania ciekawej opowieści czy też zainteresowania się proponowanym scenariuszem zabawy. Takie zaproszenia mają formę otwartej propozycji, do niczego dziecka nie zmuszają. Jednocześnie pokazują mu, że proponowane aktywności sprawiają przyjemności, że dają coś w zamian. W bardzo krótkim czasie dziecko uświadamia sobie, że w Sali Doświadczania Świata można spędzać czas ciekawie, przyjemnie i bezpiecznie.
Kiedy już dziecko oswoi się z przebywaniem w Sali Doświadczania Świata, opiekun może zacząć uruchamiać kolejne urządzenia. Dzięki temu dziecko będzie stopniowo zagłębiać się w atmosferę Snoezelen. Przebywanie w otoczeniu wyciszającym, a jednocześnie delikatnie zapraszającym do aktywności stwarza dziecku dogodną sposobność do autentycznego komunikowania jego potrzeb, a także określania własnego Ja. Przebywając w otoczeniu przejrzystym, uporządkowanym, estetycznym i co najważniejsze nie przeładowanym bodźcami, dziecko ćwiczy dokonywanie wyborów, trenuje bycie aktywnym z własnej inicjatywy. Podejmowane decyzje pozostają zawsze decyzjami bezpiecznymi. Jest to znaczna odmiana w porównaniu do warunków codziennego życia dziecka. Zaś regularne uczestniczenie z zajęciach przyczynia się do unormowania zachowania dziecka.
Niektóre dzieci uczestniczące w zajęciach Snoezelen są ofiarami przemocy domowej bądź molestowania. Dzieci te mogą mieć duże problemy z zaakceptowaniem komunikacji zapośredniczonej dotykowo. W tych szczególnych przypadkach dobrym początkiem budowania relacji zaufania między opiekunem a podopiecznym będzie posługiwanie się ręcznym aparatem do masażu wibracyjnego i innymi tego typu urządzeniami. Natomiast dotykanie dziecka bezpośrednio może być praktykowane dopiero, gdy dziecko odzyska podstawowy zakres zaufania do dorosłego, a skutki wcześniejszych traumatycznych wydarzeń ulegną osłabieniu.
Niekiedy pedagodzy i opiekunowie obawiają się, czy dziecko z dysfunkcjami emocjonalnymi i zaburzeniami zachowania będzie chciało dostosować się do atmosfery Sali Doświadczania Świata. W przeważającej większości przypadków są to nieuzasadnione obawy. Dzieci te odwiedzają przecież wiele miejsc użytku publicznego, a w każdym z tych miejsc obowiązuje jakaś konwencja zachowania. Dziecko wie, że tu istnieją pewne reguły, których musi przestrzegać. Zadaniem profesjonalnie pomagającego jest jak najwcześniejsze uświadomienie dzieciom, że Sala Doświadczania Świata jest specjalnym, przygotowanym właśnie dla nich miejscem do relaksacji, marzeń i zabawy. W tym pomieszczeniu można zbierać nowe, zaskakujące i przyjemne doświadczenia, można w szczególny sposób słuchać, patrzeć, dotykać, wąchać, smakować. Wszystkie dzieci, także te obciążone zaburzeniami emocjonalnymi, cechują się naturalną potrzebą posiadania miejsca w którym mogą się schronić.
W Sali Doświadczania Świata dziecko staje się spokojniejsze i o wiele bardziej podatne na propozycje pozytywnych bodźców. Brak jakiejkolwiek obligatoryjności robienia czegoś, realizowania jakiegoś wyznaczonego zadania pozwala dziecku odprężyć się, a zarazem stabilizuje je emocjonalnie.

Bibliografia:

  • Smorkowska – Reichmann A.: Snoezelen – Sala Doświadczania Świata. Kompendium opiekuna i terapeuty. Fundacja Rosa, Wrocław 2013.

Zobacz również

Oprócz rozbudowanej bazy wiedzy logopedycznej warto odwiedzić encyklopedię nomenklatury używanej w logopedii. Ponadto prowadzimy cykliczne szkolenia dla profesjonalistów oraz blog dla rodziców. Szczególnie zapraszamy do publikacji fachowych oraz bazy poradni i specjalistów związanych z logopedią.

MENU