Zestaw pomocy do badania praksji i gnozji

utworzone przez | 22 lipca 2018

Przeprowadzając próby zmierzające do wykrycia zaburzeń mających charakter apraksji należy ustalić, czy u chorego występują zaburzenia ruchowe mające charakter apraksji, tzn. zaburzenia w dowolnym wykonywaniu czynności celowych, nie wynikające z zaburzeń ruchowych, mających charakter bardziej elementarny. W tym celu stosuje się próby dwojakiego rodzaju.
Próby globalne – do tego rodzaju należą wszystkie te próby, w których prosi się chorego o wykonanie prostych codziennych czynności, np. zapalenia papierosa, zawiązania buta, zaklejenia koperty, zapięcia szlafroka, wbicia gwoździa itp. Próby te można wykonywać w sytuacji realnej, tzn. dając choremu odpowiednie przedmioty, bądź w sytuacji wyobrażalnej, tzn. prosząc chorego, aby pokazał – nie dysponując odpowiednimi przedmiotami – jak się daną czynność wykonuje. Do tej grupy zaliczyć należy także próby na tzw. praksję symboliczną, obejmujące wykonanie przez chorego szeregu umownych gestów używanych w porozumiewaniu się (np. gest przywołania, gest pozdrowienia, grożenia itp.).
Próby analityczne, sensybilizowane – są to próby badające przestrzenną organizację czynności (czy np. chory potrafi naśladować złożone przestrzenne rozmieszczenie kończyn względem własnego ciała – tzw. praksja przestrzenna), próby badające umiejętność znajdowania właściwych ułożeń kończyn (czy np. chory potrafi ułożyć dłoń w postaci “rogów” – tzw. praksja pozy) bądź narządów jamy ustnej (czy np. chory potrafi włożyć język między wargę a zęby-praksja oralna), wreszcie próby badające organizację ruchu w czasie (czy np. chory potrafi nauczyć się wykonywać prosty ciąg ruchowy w postaci położenia dłoni płasko na stole, potem dłoni bokiem i kułakiem – tzw. praksja dynamiczna).

Zestaw pomocy do badania praksji:

1. CAŁEGO CIAŁA

  • Deskorolka, deska z kółkami- wymagają od ćwiczącego skupienia uwagi (utrzymanie przyjętej pozycji, zmiany aktywności podczas ruchu) i dają możliwość wykonania ruchów symetrycznych ramion w sposób naprzemienny. Dziecko leży (siedzi, stoi) na desce, trzyma sznurek i ciągnąc sznurek na przemian rękoma porusza się w takim tempie jak samo potrafi. Można poruszać się do przodu, do tyłu, z płaszczyzny pochyłej (najsilniejsza stymulacja). Dziecko poruszając się na ruchomej desce może zbierać celowo rozrzucone przedmioty z lewej i z prawej strony dziecka. Doskonali w ten sposób funkcje wzrokowe
  • przeszukiwanie i przekraczanie środka linii ciała.
  • Trampolina, podskoki na piłce itp. sprzęcie – najbardziej widocznym efektem tych ćwiczeń jest poprawa emisji i siły głosu, a radosne i spontaniczne wypowiedzi zadziwiają ćwiczących.
  • Ścieżka z kwadratów ( wykładziny o różnej fakturze), nadmuchany specjalnie materac – chodzenie po nierównej płaszczyźnie (wyboistej,) jest bardzo bezpieczne, ale jeśli sprawia problemy ćwiczący schodzi do niższej pozycji. Taki sprzęt daje możliwości świetnej i bezpiecznej zabawy, rozszerza pole działania. [ proponujemy Ścieżka dotykowa ]
  • Huśtawka, równoważnia – wrzucanie woreczków (piłeczek, ringo) do koszyka (pudełka, kartonu) będąc na huśtawce umożliwia planowanie ruchu (intencja zgodna z zamiarem) i daje poczucie sprawstwa.
  • Kolorowa drabinka – różne kierunki ruchu (lewo-prawo, góra-dół), różne tempo ruchu, ćwiczenia dają możliwość wykonania ruchów symetrycznych ramion w sposób naprzemienny, dziecko wdrapując się na drabinę zmienia położenie rąk dodatkowo można wprowadzić zmiany rąk na określony kolor, w ten sposób doskonali funkcje wzrokowe

2. RĘKI

  • kolczaste dyski – zaciskanie pięści [ proponujemy dyski dotykowe ]
  • wałki, ringa – powolne przesuwanie rąk po wałku, ringu ( wkoło)
  • tacka z piaskiem – „rysowanie” jednym palcem bądź całą ręką różnych figur, obrazków [ proponujemy Wanna piaskowa duża ]
  • koraliki – wyciąganie koralików za pomocą szczypiec, nawlekanie koralików na sznurek [ proponujemy Korale drewniane ]
  • czynności samoobsługowe -wiązanie sznurówek, zapinanie guzików [ proponujemy Kącik manipulacyjny – domek , bucik ]
  • maskowanie czynności – udawanie gry na fortepianie, wkręcanie śruby – przekładanie klocków z prawej ręki do lewej – gest przywołania, gest pozdrowienia, grożenia

3. ORALNEJ – czyli umiejętność wykonywania zamierzonych, celowych ruchów poprzez poszczególne narządy, jest niezbędna do prawidłowego rozwoju ogólnego dziecka, w tym także jego mowy

  1. Przy szeroko otwartych ustach ( tak jak do samogłoski a) zawiń czubek języka na górną, a następnie na dolną wargę
  2. Przy szeroko otwartych ustach wysuń język z buzi a następnie energicznie go skurcz, tak, aby czubek języka nie podniósł się do góry.
  3. Przy szeroko otwartych ustach podnieś język do środka wałka dziąsłowego górnego i wypowiedz głoskę l (język musi być wyprostowany).
  4. Zrób koci grzbiet: ułóż czubek języka na dole (za dolnymi zębami), a środek języka ułóż w łuk, aby nastąpiło zwarcie z podniebieniem.
  5. Wysuń język na brodę najdalej jak potrafisz. Nakryj go górną wargą i dmuchaj na środek języka.
  6. Ułóż usta w dzióbek (wymowa samogłoski u), a następnie w słoneczko (wymowa samogłoski i).
  7. Przy złączonych zębach ułóż usta w ryjek (usta do przodu) i słoneczko (usta rozciągnięte)

Zestaw pomocy do badania gnozji:

1. SŁUCH – najczęściej stosowane są próby polegające na eksponowaniu pacjentowi z taśmy magnetofonowej szeregu bardzo charakterystycznych i dobrze znanych dźwięków i szmerów wydawanych przez różne zwierzęta i przedmioty lub towarzyszących określonym zjawiskom bądź czynnościom (np. szczekanie psa, dźwięk dzwonu, gdakanie kury itp.), z prośbą, aby powiedział z jakim przedmiotem, zjawiskiem lub czynnością związany jest dany dźwięk

  • puszczanie muzyki : szybkiej – wolnej, głośnej – cichej [ proponujemy
  • reagowanie ruchem na określony sygnał dźwiękowy lub na pauzę

Lotto dźwiękowe – muzyka

2. DOTYK – zdolność spostrzegania przedmiotów poprzez ich wyczuwanie dłonią przy zamkniętych oczach – stosuje się próby polegające na wkładaniu pacjentowi do dłoni różnych dobrze mu znanych przedmiotów (np. klucza, grzebienia itp.) prosząc go o podanie ich nazwy, bądź próbek materiałów o różnych cechach (np. gładkich, chropowatych, twardych, miękkich itp.), polecając mu, aby określił ich właściwości.

  • powierzchnie o różnej fakturze [ proponujemy Fakturowa loteryjka z fotografiami ]
  • figury o różnych kształtach [ proponujemy miękkie figury ]
  • przedmioty o różnej temperaturze [ proponujemy Kulki edukacyjne ]
  • przedmioty o różnej wielkości

3. WZROK – stosuje się próby polegające na wzrokowym eksponowaniu pacjentowi różnego rodzaju materiału rysunkowego, przedstawiającego przedmioty bądź nawet określone sytuacje i polecenia mu, aby opisał to, co zostało pokazane.

  • reagowanie na światło lub jego brak
  • reagowanie ruchem na określony dostrzeżony sygnał
  • reagowanie na określoną barwę

4. WĘCH – najczęściej stosowane są próby polegające na podaniu różnego rodzaju zapachów, z prośbą aby pacjent dopasowywał określony zapach do odpowiedniego produktu

  • rozpoznawanie zapachów miłych i niemiłych
  • rozpoznawanie zapachów łagodnych i ostrych

[ proponujemy zestaw olejków ]

5. SMAK – najczęściej stosowane są próby polegające na spróbowaniu różnego rodzaju produktów, z prośbą aby pacjent dopasowywał określony smak do odpowiedniego produktu

  • rozpoznawanie smaków: słodki, kwaśny, gorzki, słony, ostry

Zobacz również

Oprócz rozbudowanej bazy wiedzy logopedycznej warto odwiedzić encyklopedię nomenklatury używanej w logopedii. Ponadto prowadzimy cykliczne szkolenia dla profesjonalistów oraz blog dla rodziców. Szczególnie zapraszamy do publikacji fachowych oraz bazy poradni i specjalistów związanych z logopedią.

MENU